محمد احساني

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

بررسى تطبيقى عوامل رفتارى تربيت معنوى فرزند در خانواده از ديدگاه اسلام و رفتارگرايى

سال بيست و دوم ـ شماره 194 ـ بهمن 1392، 71ـ85

محمد احسانى2

ابوالفضل ساجدى3

چكيده

اين مقاله با نظر به مسئله تربيت معنوى كودك، كه امروزه از مشكلات خانواده و جامعه به شمار مى رود، با روش تحليلى ـ توصيفى به منظور مقايسه ديدگاه اسلام با نظريه رفتارگرايى در موضوع تربيت معنوى كودك انجام گرفته است. عوامل رفتارى تأثيرگذار در تربيت معنوى كودك در فضاى خانواده، در دو حوزه عبادت و اخلاق شناسايى و پس از بررسى با رويكرد دينى و قرآنى، با ديدگاه رفتارگرايى، تطبيق و وجوه اشتراك و افتراق آن دو مشخص شده است. تفاوت عمده دو ديدگاه، در انسان شناسى است كه اين تفاوت در تربيت كودك به صورت چشمگير تأثيرگذار مى باشد. از ديدگاه رفتارگرايى، تربيت معنوى كودك بى فايده است؛ چون امر غيرمادى در وجود كودك حضور ندارد. اما اين نوع تربيت كودك و توجه به جنبه معنوى او براساس نظريه اسلام، امرى است لازم و سرنوشت ساز در سراسر زندگى وى.

كليدواژه ها: تربيت معنوى، عامل رفتارى، دوره كودكى، رفتار عبادى، عامل اخلاقى، سبك زندگى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
194
شماره صفحه: 
71

زمينه‏ سازى تربيتى مهدويت

معرفت سال بيستم ـ شماره 160 ـ فروردين 1390، 73ـ96

محمد احسانى*

چكيده

اين مقاله نظر به اهميت مسئله مهدويت كه از مسائل مهم روز جامعه است، و ارتباط مستقيم با زندگى فردى و اجتماعى بشر دارد، موضوع مهدويت را با نگاه تربيتى بررسى كرده است. سه ديدگاه در باب مهدويت مطرح شده كه با نقد ديدگاه برون‏دينى و درون‏دينى مبتنى بر نظريه غالب اهل‏سنت، ديدگاه درست به اين موضوع با استناد به آيات و روايات تبيين شده است.

عمده هدف تحقيق اثبات اثربخشى مهدويت‏باورى در زندگى فردى و اجتماعى امروز جامعه انسانى بوده است كه آثار اعتقاد به ظهور مهدى عليه‏السلام در پاسخ به انديشه ناكارآمد جلوه دادن اين باور، به خوبى تبيين شده است. اين آثار تربيتى اقتضا مى‏كرد كه مبانى رفتار مهدى عليه‏السلامدر عصر ظهور نيز به لحاظ تربيتى بررسى شود و اين كار با استناد به قرآن، سنت و سيره پيامبر اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در اين مقاله انجام گرفته است.

در اين تحقيق از اسناد و مدارك با روش تحليلى ـ توصيفى جهت نيل به هدف پيش‏گفته در فضاى كتابخانه استفاده شده است. بدين طريق كه اطلاعات موردنياز از منابع مربوط به مهدويت، تعليم و تربيت و تفاسير قرآن كريم جمع‏آورى شده و با يافته‏هاى علوم تربيتى به تجزيه و تحليل و استنتاج پرداخته است.

مهم‏ترين يافته‏هاى اين تحقيق، اثبات نياز جامعه امروز به مهدويت و دست‏يابى به وظايف تربيتى در سه گروه: فرد، خانواده و حكومت اسلامى نسبت به زمينه‏سازى ظهور مهدى عليه‏السلام است. نظر به اين وظايف، همه مردم اعم از افراد، خانواده‏ها و نهادهاى اجتماعى در ارتباط با زمينه‏سازى مهدويت مسئوليت دارند و بايد به وظيفه‏شان عمل نمايند.

كليدواژه‏ها: مهدويت، تربيت، زمينه‏سازى، اثر تربيتى، فرد، خانواده، حكومت، وظيفه تربيتى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
160
شماره صفحه: 
73

بايدها و نبايدهاي اخلاقي در انديشه دو فاضل نراقي (ره)

بايدها و نبايدهاي اخلاقي در انديشه دو فاضل نراقي (ره)

محمّد احساني

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
92
شماره صفحه: 
35

خانواده و مدرسه1

خانواده و مدرسه1

محمّد احسانى

مقدمه

هرچند ماهيت و چگونگى تجارب آموزشى، پرورشى و رشد كودك، تحت تأثير عوامل متنوعى همچون سياست، دولت و ارزش‌هاى بومى قرار مى‌گيرد، ولى روشن است دو نهادى كه به طور مستقيم در كودك تأثير مى‌گذارد، خانه و مدرسه است. بسيارى از آثار گسترده جامعه، از طريق فرصت‌ها و تجربه‌هاى به دست آمده در اين دو نهاد بر كودك عرضه مى‌شود. با توجه به اولويت خانواده در زندگى اغلب كودكان، و اهميّت عملكرد مدرسه براى فرصت‌هاى آينده زندگى، تعجب‌آور نيست كه حجم وسيعى از تحقيقات موجود پيرامون روابط ميان زمينه‌هاى خانوادگى و يادگيرى مدرسه انجام گرفته است. هم‌چنين جاى تعجب نيست كه يافته‌هاى اين تحقيقات نشان مى‌دهد كه تأثير خانواده بر پيشرفت تحصيلى كودكان قابل توجه است.

اين مقاله، ضمن اشاره به برخى ملاحظات اوليه، به بيان يافته‌هاى تحقيق درباره ماهيت و ميزان رابطه پيشرفت تحصيل كودكان و جنبه‌هاى مختلف محيط‌هاى خانوادگى آنان مى‌پردازد.

سال انتشار: 
11
شماره مجله: 
62
شماره صفحه: 
80

پژوهشى در زمينه پيدايش شيعه و سنى

پژوهشى در زمينه پيدايش شيعه و سنى

محمد احسانى

چكيده

دو ديدگاه مختلف از اسلام با تفاوت هاى اساسى در اصول و فروع، بلافاصله پس از رحلت رسول خدا(صلى الله عليه وآله) در صحنه هاى سياسى، اجتماعى، فرهنگى و دينى ظاهر گرديد كه تاكنون نيز به صورت دو نگرش مستقل و جدا از هم در تمام زمينه ها وجود داشته است. اين دو نگرش از آغاز پيدايش، در قالب دو گروه اقليّت و اكثريت پديدار گشت و به مرور زمان، به دو مذهب بزرگ به نام «شيعه» و «سنّى» معروف شد. هر كدام از اين دو مذهب تحوّلات و فراز و نشيب هاى گوناگونى را در طول تاريخ به خود ديده است. تقريباً، در تمام اين تحولات تاريخى، طيف اكثريت (سنّى) حاكميت سياسى را در اختيار داشته و غالباً از آنچه در توان داشته عليه رقيب خود، فروگذار نكرده است. با اين حال، اقليّت شيعه با برخوردارى از فرهنگ قوى اهل بيت پيامبر(عليهم السلام)هميشه در برابر رفتار غالباً غير متناسب گروه اكثريت، هويت دينى و مذهبى خود را حفظ نموده و از موقعيت فرهنگى و اجتماعى خود به خوبى دفاع كرده است.

از آن جا كه، هر يك از اين دو مذهب به نوبه خود، مدعى اصالت و تقدّم در پيدايش مى باشد، از اين رو، اين تحقيق در زمينه ظهور و شكل گيرى اين دو فرقه و اين كه آيا در زمان رسول خدا(صلى الله عليه وآله)، نشانى از آن دو در گفتار آن حضرت وجود داشته است يا نه، صورت گرفته است.

سال انتشار: 
10
شماره مجله: 
40
شماره صفحه: 
75

تربيت سياسى كـارگـزاران در مدرسه‌امام على(عليه السلام)

تربيت سياسى كـارگـزاران
در مدرسه‌امام على(عليه السلام)

محمد احسانى

مفهوم «تربيت سياسى»

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
39
شماره صفحه: 
17

تربيت دينى خانواده

تربيت دينى خانواده

محمد احسانى

 

مقدمه

آدمى از دير زمان درصدد بوده معمّاى حيات و مقصود از زندگى را بداند، از آينده و سرنوشت خويش تا حدّى باخبر شود، توجيه درستى از رويدادهاى اين عالم به دست آورد و تفسير معقولى نسبت به پديده ها و دگرگونى هاى جهان داشته باشد.

سال انتشار: 
8
شماره مجله: 
32
شماره صفحه: 
25

زبان قرآن و تعليم و تربيت

زبان قرآن و تعليم و تربيت

محمّد احساني1

چكيده

قرآن كريم كتاب هدايت است و براي تربيت انسان نازل شده و بر اين اساس، مهم‏ترين وظيفه پيامبر تعليم و تربيت بوده است. از اين‏رو، زبان قرآن، زبان آموزش و پرورش و زبان هدايت است. قرآن شيوه‏هاي متفاوتي را به كار گرفته است تا انسان را به كمال روحي و معنوي‏اش برساند.

     اين نوشتار به تبيين گونه‏هاي زبان قرآن و ارتباط آن با تعليم و تربيت پرداخته، مفاهيم كليدي تعليم و تربيت از قبيل مبادي، مباني، اصول، روش‏ها و ابعاد تعليم و تربيت را از قرآن كريم استنباط و ارائه كرده است. نيم‏نگاهي هم به انديشه شهيد مطهّري در اين باب شده است. هدف از اين مقاله استخراج مباني و اصول محوري تعليم و تربيت از زبان قرآن است. روش پژوهشي نيز روش توصيفي، اسنادي و كتابخانه‏اي است.

كليدواژه‏ ها: زبان قرآن، تعليم، تربيت، فطرت.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
130
شماره صفحه: 
73

تربيت فرزند در انديشه خواجه نصيرالدين طوسى

تربيت فرزند در انديشه خواجه نصيرالدين طوسى

محمّد احسانى
(دانش آموخته حوزه علميه و كارشناس ارشد علوم تربيتى)

چكيده

تربيت فرزند از مهم ترين دغدغه هاى فكرى شخصيت هاى بزرگ دينى و اخلاقى بوده و هر كدام علاوه بر آنكه خود در جهت پرورش فرزندان خويش تلاش نموده اند، به ديگران نيز توصيه هاى لازم را مبذول داشته اند. خواجه نصيرالدين طوسى، از جمله صاحب نظران در باب تربيت فرزند است كه ضمن تبيين اصول و روش هاى تربيت، دستورالعمل هاى مفيدى در اين زمينه ارائه داده است. از اين رو، در اين نوشتار تلاش شده تا اجمالى از سيماى تربيت فرزند در انديشه خواجه به علاقه مندان تربيت ارائه گردد. پس از بيان كليات نظير اهميت و ضرورت، انتخاب نام نيكو و اجراى تربيت از آغاز كودكى، به روش هاى تربيت در قالب شيوه هاى انگيزشى و بازدارنده با ريز موضوعاتى همچون هماهنگى تربيت با طبيعت فرزند، تغافل در تربيت فرزند، پرورش حيا و نجابت در فرزند، منع فرزند از پنهان كارى، پرهيز دادن فرزند از تفاخر، منع فرزند از سودجويى و مانند اينها پرداخته شده است.

كليدواژه ها: تربيت فرزند، خواجه نصيرالدين، شيوه تربيت، نام گذارى، بازى كودك.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
117
شماره صفحه: 
77

نظام تربيتي پيامبر اعظم(صلي الله عليه وآله) (شاخص هاي نظري و عملي)

نظام تربيتي پيامبر اعظم(صلي الله عليه وآله)
(شاخص هاي نظري و عملي)

محمّد احساني

مقدّمه

در سال حاضر (1385)، كه از سوي مقام معظّم رهبري (دام ظلّه العالي) به نام پيامبر اعظم(صلي الله عليه وآله) نام گذاري شده، شايسته است هر كس به قدر توان خويش، درباره شخصيت عظيم و الهي آن حضرت بحث كند و گوشه اي از ابعاد وجودي ايشان را به جهانيان معرفي نمايد. هرچند سخن گفتن درباره وجود آسماني و ملكوتي پيامبر اكرم(صلي الله عليه وآله)براي هر كسي مقدور نيست، ولي از باب «ما لا يدرك كله لا يترك كله»، به مقدار توان خود، بايد در اين وادي گام نهاد و خوشه اي از خرمن بي انتهاي فضايل آن بزرگوار برچيد، به ويژه در شرايط امروزي كه به دليل اوضاع نامناسب سياسي و دشمني هاي علني استكبار جهاني با تعاليم پيامبر اسلام(صلي الله عليه وآله)، معرفي شخصيت ايشان بر همه لازم است.

سعي اين نوشتار بر آن است كه ضمن بررسي اجمالي نظام تربيتي پيامبر، شاخصه هاي عمده آن را بر اساس آيات و روايات به شيفتگان حضرتش معرفي نمايد.

سال انتشار: 
15
شماره مجله: 
108
شماره صفحه: 
34
محتوای تغذیه