نفيسه اهل سرمدي

  • user warning: Can't find record in 'progress' query: DELETE FROM progress WHERE name = 'ultimate_cron_poorman' in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\progress\progress.module on line 131.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

ماهيت زهد علوي در انديشه امام خميني ره

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ شماره اول، پياپي 256 (ويژة اخلاق)

نفیسه اهل سرمدی / استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان    sarmadi.na58@gmail.com
دريافت: 24/02/97                    پذيرش: 29/07/97
چکيده
زهد از کلیدواژه‌های مهم در علم اخلاق است. در این تحقیق برآنیم تا با روش توصيفي ـ تحليلي از دریچه آثار امام خمینی ره به این مقوله بنگریم. در آثار ایشان سه شاخص اصلی برای زهد معرفی مي‌شود که با آنچه از فرهنگ علوی در این خصوص مي‌شناسیم، منطبق است. توجه به این نکته که اعراض مطرح شده در تعریف زهد، اعراضِ قلبی است نه جسمي‌؛ فتح‌بابی مهم در این مسئله است، و زهد را بر خلاف تصور رایج، از عملی جوارحی، به فعلی جوارحی ـ جوانحی، مبدل مي‌سازد. این مقولة اخلاقی در این نگاه، به عاملی محرک تبدیل مي‌شود که زاهد را بصورت جدی به عرصه اجتماع و مواجه شدن با معضلات جامعه سوق مي‌دهد. هستی‌شناسی حاکم بر اندیشة امام خمینی ره از ارکان اساسی در صورت‌بندیِ این تصویر از زهد و زاهد است. ایشان به‌عنوان یک حکیم صدرایی، نمایی از عالم و آدم و فلسفه زندگی او ترسیم می‌کند، که چنین تصویری را نیز از این مفهوم اخلاقی رقم می‌زند. زهد در این نگاه، فعال است نه منفعل.
کلیدواژه‌ها: زهد، پویایی، معرفت، هستی‌شناسی، انسان‌شناسی، امام خميني ره.


سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
256
شماره صفحه: 
87

معرفت‏ شناسى توماس آكوئيناس و نقش خداوند در آن

معرفت سال بيستم ـ شماره 166 ـ مهر 1390، 103ـ115

نفيسه اهل‏ سرمدى*

چكيده

متون فلسفى سرشار از مباحث گسترده‏اى در عرصه معرفت‏شناسى است. اين نوشتار در پى تبيين نظريه شناخت از ديدگاه توماس آكوئيناس و برجسته نمودن جايگاه خداوند در اين منظومه فكرى است. بدين منظور، بحث از جايگاه عقل و ايمان، از مسائل ضرورى اين نوشتار است. پژوهش حاضر، كه با مراجعه به آثار خود توماس و نيز آنچه كه در مورد او به نگارش درآمده انجام گرفته است، بر اين باور است كه در انديشه توماس گزاره‏هاى دينى در نسبت با گزاره‏هاى عقلانى درجه يقين بالاترى را به خود اختصاص مى‏دهند. در نظر او، انسان بدون امدادهاى وحيانى از كسب حقيقت ناتوان است.

به نظر نگارنده، اعتقاد به خداوند از سه جهت در فلسفه توماس اهميت دارد: خداوند به مثابه عنصر اصلى در باب ايمان، خداوند به مثابه متعلق شناخت؛ خداوند به عنوان غايت تمام معارف بشرى.

كليدواژه‏ها: عقل، ايمان، معرفت، خداوند.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
166
شماره صفحه: 
103

مسئله خيال از ديدگاه ابن‏عربى

مسئله خيال از ديدگاه ابن‏عربى

نفيسه اهل‏ سرمدى1

چكيده

عالم مثال، عالمى روحانى است كه از جواهر نورانى تشكيل شده است. اين جواهر از طرفى به جسمانيات شبيهند و از طرفى به مجرّدات. از اين‏رو، اين عالم را عالم تروّح اجساد و تجسّد ارواح نام نهاده‏اند. انسان با قوّه خيال خود، قادر به برقرارى ارتباط با اين حضرت وجودى است.

     خيال در آثار ابن‏عربى به معانى متعدّدى به كار مى‏رود كه از آن جمله است: ماسوى اللّه، مقام احديت، مقام واحديت، عالمى واسطه ميان مادّيات و مجرّدات، و قوّه ادراكى خاصى كه در انسان موجود است. اين نوشتار با رويكرد تحليلى در پى يافتن جامع مشتركى در ميان معانى مذكور است و سرانجام با رسيدن به كليدواژه «تجلّى» خود را در رسيدن به اين هدف موفق مى‏يابد.

كليدواژه‏ها: خيال، عالم مثال، تجلّى، تخيّل، برزخ، قوس نزول و صعود.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
155
شماره صفحه: 
69

تأمّلى بر چگونگى و چرايى اسلوب نگارش افلاطون

تأمّلى بر چگونگى و چرايى اسلوب نگارش افلاطون

 نفيسه اهل‌سرمدى1

چكيده

افلاطون، تمامى آثار خود را (به جز چند مورد) به سبك گفت و شنود تنظيم مى‌نمايد و در اين امر، از استادش سقراط الگو مى‌گيرد. در نظر او، خط و كتابت در امر تعليم سودمند نيست، بلكه تعامل شفاهى بين استاد و شاگرد ـ از آن جهت كه ارتباطى زنده و پوياست ـ مى‌تواند طالب را قدم به قدم به حقيقت نزديك نمايد. در نظر او، علم قابل تعليم و تعلّم نيست، بلكه صرفآ تذكر است. از اين‌رو، با اعتراف به اينكه كتابتى فلسفى از او موجود نيست، تعاليم عالى و بند فلسفى‌اش را در قالب مكالماتى ساده بين مردم كوچه و بازار ارائه مى‌دهد.

اين نوشتار با رويكرد تحليلى و با هدف بررسى علل و عوامل اين مهم است كه چرا وى آثار فلسفى خود را در قالب مكالماتى ساده ميان مردم كوچه و بازار ارائه مى‌كند. مهم‌ترين اين عوامل ناشى از روح حاكم بر كل فلسفه افلاطون و ناشى از نوع نگاه وى به فلسفه مى‌باشد.

رويارويى وى با سوفسطاييان و تلاش براى قانع كردن آنان، تمايل به ارائه مطالب فلسفى مهم در قالب زبانى ساده و قابل فهم و تأثيرپذيرى وى از مرگ سقراط، از جمله عوامل مؤثر بر انتخاب اين اسلوب نگارش افلاطون است.

كليدواژه‌ها : ديالكتيك، يادآورى، تمثيل خطّ، روح، فلسفه، افلاطون.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
140
شماره صفحه: 
71
محتوای تغذیه