كاركرد فلسفه اسلامى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

كاركرد فلسفه اسلامى در مقام تأمين مبادى تصديقىِ وجودشناختى و معرفت‏شناختى علم كلام

سال بيست و دوم ـ شماره 190 ـ مهر 1392، 69ـ85

على شفابخش

چكيده
برخى از مخالفان فلسفه اسلامى، فلسفه را دانشى آسيب‏ زا و مخرب معرفى كرده، آن را عارى از هرگونه كاركرد مثبت و فاقد هر نوع فوايد علمى و معرفتى پنداشته‏ اند. ازاين‏رو، ساير علوم اسلامى را از فلسفه بى ‏نياز و مستغنى قلمداد كرده، و تأثير و كمك‏رسانى فلسفه به اين علوم را از اساس «مورد انكار» قرار داده ‏اند. اين مقاله بر اين باور است كه فلسفه اسلامى، دانشى است بسيار «كارآمد» و «اثربخش» كه واجد كاركردهاى متعددى در حوزه ‏هاى گوناگون معرفتى مى‏ باشد. يكى از اين كاربردها عبارت است از: تأمين مبادى تصديقىِ وجودشناختى و معرفت‏ شناختى دانش كلام. متكلمان با وام گرفتن «اصل امتناع تسلسل» از فلسفه، به‏ منزله مبدأ تصديقىِ هستى ‏شناختى؛ و همچنين اخذ «اصل امكان وصول به شناخت يقينىِ مطابق با واقع»، به‏ مثابه مبدأ تصديقى معرفت‏ شناختىِ علم كلام، حاجتمندى كلام به فلسفه را آشكار نموده و كاركرد مثبت و «فايده‏ آفرينى فلسفه» را در گستره اين دانش، احراز و تثبيت كرده ‏اند. اين تحقيق از روش توصيفى ـ تحليلى سود برده است.

كليدواژه‏ ها: فلسفه اسلامى، كاركردهاى فلسفه، كلام اسلامى، مبادى تصديقى وجودشناختى، مبادى تصديقى معرفت‏ شناختى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
190
شماره صفحه: 
69

كاركرد فلسفه اسلامى در مقام آزادانديشى و رهايى از تقليد فكرى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 175 ـ تير 1391، 57ـ72

على شفابخش*

چكيده

استقلال فكرى و حرّيت انديشه، يكى از مهم ترين و ضرورى ترين ويژگى هايى است كه همگان، به ويژه اهل علم و تحقيق، سخت در پى دست يابى به آنند. اما در اين ميان، «آفت شخصيت زدگى» و حبّ و ارادت افراط گونه به دانشمندان و تأثيرپذيرى شديد و بى جا از بزرگان، به عنوان يكى از موانع شناخت صحيح، طالبان علم و معرفت را از مواجهه منطقى، تحليلى و انتقادى با افكار ايشان باز داشته و در دام خودباختگى و تقليد فكرى گرفتار مى سازد. برخى از حكما براى رهايى از معضله اسارت فكرى و وصول به مقام «مستقل انديشى»، به نوبه خود توصيه ها و راه كارهاى سودمندى ارائه نموده اند. اما بنا بر مدّعاى اين نوشتار، «آموختن فلسفه» و «التزام به برهان محورىِ» حاصل از آن، يكى از راه هايى است كه وصول به اين مهم را تا حدّ زيادى تسهيل نموده و ميسّر ساخته است. هدف پژوهش حاضر آن است كه با بهره گيرى از روش نظرى و تحليلى، استقلال انديشه و از ميان برداشتن سدّ تقليد در حوزه عقايد را، به مثابه يكى از كاركردهاى متعدّد و متنوّع فلسفه اسلامى، به اثبات رسانده است.

 

كليدواژه ها: فلسفه اسلامى، كاركرد فلسفه اسلامى، آزادانديشى، تقليد در تفكّر، منطق، برهان محورى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
175
شماره صفحه: 
57
محتوای تغذیه