آزادانديشى

  • user warning: Can't find record in 'progress' query: DELETE FROM progress WHERE name = 'ultimate_cron_poorman' in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\progress\progress.module on line 131.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

شكوفايى انديشه‏ هاى سى رايت ميلز در پارادايم نوين جامعه ‏شناسى

سال بيست و سوم ـ شماره 198 (ويژه جامعه‏ شناسى)

محسن صادقى امينى : دانشجوى دكترى رفاه اجتماعى دانشگاه علّامه طباطبائى.  sadeghi121@yahoo.com
اكبر ميرسپاه :   استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره.
جعفر هزارجريبى :  استاد دانشگاه علّامه طباطبائى. Jafari_hezar@yahoo.com
چكيده
جامعه‏شناسى معاصر، تا چه حد پاسخگوى نيازهاى جامعه بشرى در عصر حاضر به‏منظور تبيين پديده‏ها و پيش‏بينى معضلات فراروى آن بوده است؟ پاسخ‏هاى متفكران به اين پرسش و تلاش‏هايى كه در اين زمينه صورت پذيرفته است به اذعان اغلب انديشمندان حوزه علوم اجتماعى و انسانى، منتج به نتايج قابل دفاعى نشده است. طرح موضوعاتى نظير زنده نبودن اين رشته، براى توجيه شكست‏هاى اين علم در دستيابى به اهداف آن ارزيابى مى‏شود. امروزه بيش از هر زمان ديگر ضرورت بازنگرى در علوم اجتماعى با هدف رفع نابسندگى ‏ها، خواه در حوزه نظرى و خواه در حوزه كاربردى، مورد اتفاق قاطبه دلسوزان اين عرصه است.
     مقاله حاضر مى‏ كوشد با استفاده از روش اسنادى، ضمن بررسى آثار ميلز و برخى مدارك ديگر كه به افكار او پرداخته است، به پرسش مطرح‏شده در سطر اول پاسخ دهد. ازاين‏رو، ضمن بازخوانى موضوعى افكار و آراء اين جامعه‏ شناس سياسى، انتقادها و تحليل‏هاى او از شرايط اجتماعى حاكم در زمان حياتش مورد تأمل قرار گرفته و برخى راه‏حل‏هايى نيز كه حسب مورد بدان‏ها اشاره كرده است، بيان مى‏شود. در جمع‏بندى نتايج بررسى رئوس انديشه‏ هاى وى، شكوفايى اين افكار و هر نوع تفكر مستقل و تحديدناپذير ديگر در چارچوب‏هاى مسلط جامعه ‏شناسى معاصر را، مستلزم پايه ‏ريزى يك پارادايم نوين جامعه‏شناختى كه با تجديدنظر اساسى در مبانى نحله‏هاى موجود اين رشته و بهره‏ بردارى از ديدگاه‏هاى اجتماعى بوم‏محور ـ در عين عدم نفى دستاوردهاى كنونى ـ قابل تدوين است، خواهيم يافت.

كليدواژه‏ ها: آزادانديشى، سرمايه‏دارى، ماركسيسم، رسانه‏ها، جامعه‏شناسى معاصر، روشنفكر متعهد، پارادايم نوين جامعه‏شناسى.
 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
198
شماره صفحه: 
93

كاركرد فلسفه اسلامى در مقام آزادانديشى و رهايى از تقليد فكرى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 175 ـ تير 1391، 57ـ72

على شفابخش*

چكيده

استقلال فكرى و حرّيت انديشه، يكى از مهم ترين و ضرورى ترين ويژگى هايى است كه همگان، به ويژه اهل علم و تحقيق، سخت در پى دست يابى به آنند. اما در اين ميان، «آفت شخصيت زدگى» و حبّ و ارادت افراط گونه به دانشمندان و تأثيرپذيرى شديد و بى جا از بزرگان، به عنوان يكى از موانع شناخت صحيح، طالبان علم و معرفت را از مواجهه منطقى، تحليلى و انتقادى با افكار ايشان باز داشته و در دام خودباختگى و تقليد فكرى گرفتار مى سازد. برخى از حكما براى رهايى از معضله اسارت فكرى و وصول به مقام «مستقل انديشى»، به نوبه خود توصيه ها و راه كارهاى سودمندى ارائه نموده اند. اما بنا بر مدّعاى اين نوشتار، «آموختن فلسفه» و «التزام به برهان محورىِ» حاصل از آن، يكى از راه هايى است كه وصول به اين مهم را تا حدّ زيادى تسهيل نموده و ميسّر ساخته است. هدف پژوهش حاضر آن است كه با بهره گيرى از روش نظرى و تحليلى، استقلال انديشه و از ميان برداشتن سدّ تقليد در حوزه عقايد را، به مثابه يكى از كاركردهاى متعدّد و متنوّع فلسفه اسلامى، به اثبات رسانده است.

 

كليدواژه ها: فلسفه اسلامى، كاركرد فلسفه اسلامى، آزادانديشى، تقليد در تفكّر، منطق، برهان محورى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
175
شماره صفحه: 
57
محتوای تغذیه